تاريخچه پسته
دسته بندی : پسته

قدیمی ترین اثری که از پسته در جهان بدست آمده، قطعه چوب نیم سوخته ای است مربوط به عصر حجر که در حدود هزار سال پیش در اطراف شهرستان فسا (استان فارس) پیدا شده و هم اکنون در موزه پارس نگهداری می شود. هرودوت مورخ مشهور یونانی نیز در نوشته های خود اشاراتی به کشت پسته ایران کرده است. بنابراین درخت پسته در ایران سابقه تاریخی دارد و گمان می رود که این محصول از چهار هزار سال پیش در ایران کشت می شده است.ایرانین از دورترین ایام تاریخ خواص خون ساز و حیات بخش و هوش افزای محصول پسته را به فراست دریافته اند.به عنوان مثال، به روایت منابع باستانی، ضحاک مغلوب ایرانیان، پارس های پیروزمند را "پسته خوار" خطاب کرده است و پارت ها مردانی وصف شده اند که از کودکی پسته را به عنوان خوراکی نیرو بخش، مقوی و کم حجم همواره به همراه داشته اند. به روایت حکیم طوس فردوسی، پادشاه ساسانی در واپسین ایام عهد باستان فرمان می دهد پسته را هم چون خوراکی حیاتی و انرژی بخش در دژهای خراسان انبار کنند تا بتوانند در مقابل هجوم دشمن مقاومت نمایند. در حمله تاتاران نیز دژنشینان ایرانی در قلعه معروف کالیون خراسان مدت طولانی در محاصره مغولان مقاومت می کنند، در حالی که خوراک آن ها تنها پسته و گوشت خشک بوده است. کلمه لاتین Pistacia از اسم آن در زبان فارسی Piste یا Peste مشتق شده است. روانشاد دکتر خانلری لفظ فارسی پسته را از مردم نواحی شمال خراسان دانسته و کلمه پسته یک واژه ایرانی بسیار کهن است که از گویش مردمان مستقر در محدوده پسته خیز ایالات خراسان در جنوب جیحون منشا گرفته است. محمد بن جریر طبری (قرن سوم ه.ق) مبدا پیدایش پسته را همزمان با استقرار حضرت آدم در کره زمین دانسته و نوشته است گویند میوه هایی که خداوند عزوجل هنگام حبوط به آدم داد سی جور بوده: ده پوست دار، ده میوه بی پوست که میوه های پوست دار عبارتند از گردو، بادو، پسته، فندق و ....
از قدیمی ترین نواحی پسته خیز ایران می توان به مناطق سرخس، گرگان، قم و فردوس اشاره کرد. همچنین طبق مدارک موجود، از 1500 سال پیش در قزوین، سمنان، جیرفت و دامغان نیز کشت این محصول رواج داشت. در حالی که قدمت مناطق رفسنجان، کرمان، سیرجان، یزد، اصفهان و زرند بین 100 تا 250 سال بوده است. در حال حاضر بیش از 350 هزار هکتار باغات بارور و غیر بارور در کشور وجود دارد که حدود 280 هزار هکتار از آن در استان کرمان قرار دارد.

از نظر گیاهشناسی میوه پسته در ردیف میوه های شفت طبقه بندی می شود. میوه‌های شفت متشکل از سه قسمت: لایه برون خارجی، لایه میان گوشتی و لایه درون بر سخت هستند که درون بر، هسته را می پوشاند. تفاوت میوه های شفت در بخش خوراکی آن هاست. در پسته و بادام، هسته (مغز) به صورت خوراکی می رسد، در حالی که سایر میوه جات شفت (زرد آلو، هلو)، هسته سخت دارند و میان بر گوشتی بخش خوراکی میوه است.
درخت پسته دو پایه است، یعنی برای تولید میوه به وجود هر دو پایه نر و ماده نیاز می باشد و تشخیص درخت نر و ماده از یکدیگر به جز از روی گل آن ها (آن هم در فصل بهار و به هنگام گل دادن) میسر نیست.
البته کارشناسان و باغداران با تجربه از روی اندازه درخت، شکل برگ ها، شکل جوانه ها و نحوه استقرار آن ها بر روی شاخه ها، درخت نر را از ماده به راحتی تشخیص می دهند. گل ها فاقد گلبرگ و غده های شهدساز بوده، بنابراین زنبور عسل را به خود جلب نمی کند و گرده گل ها توسط باد پراکنده می شوند. درخت پسته برگ ریز است، بدان معنا که در پاییز خزان نموده و زمستان را در خواب می گذراند.
ریشه زایی درخت پسته به صورت محوری و عمودی است و تا عمق بیش از دو متر داخل خاک فرو می رود. سیستم ریشه زایی عمقی درخت را قادر می سازد تا به اعماق خاک نفوذ کرده و از آب و مواد موجود در آن به خوبی تغذیه نماید و از این رو درختان پسته قابلیت سازش با دوره های طولانی خشکسالی را دارند. قدرت تولید ریشه فرعی در درخت پسته خیلی ضعیف است  و هرگاه انتهای ریشه اصلی قطع شودف درخت خشک شده و از بین می رود.
مرحله نونهالی پسته طولانی است. تا قبل از پنج سالگی، درختان میوه کمی تولید می کنند و از 10 تا 12 سالگی باردهی و کامل و اقتصادی درخت آغاز می شود.
درخت پسته عادت به رشد عمودی دارد، به نحوی که رشد سریع جوانه انتهایی از رشد جوانه های جانبی در درختان مسن تر جلوگیری می کند. این ویژگی ها بر نحوه تربیت نهال های جوان، هرس درختان بالغ و جوان سازی درختان مسن تاثیر زیادی دارد.
ارزش غذایی مغز پسته
گیاهان سرمنشا زنجیره غذایی حیاط بر روی کره زمین بوده که به عنوان ثروت ملی هر کشور محسوب می شود. پسته یکی از مهمترین اقلام صادراتی ایران  است که بیش از 23%  از ارزش کل صادرات ایران را بخود اختصاص داده است.با توجه به اینکه پسته یکی از محصولات استراتژیک و صادراتی ایران می باشد. باید به صورت کامل و به تمام جنبه های این محصول پرداخته شود..
جدول میزان مواد و عناصر موجود در 100 گرم مغز پسته
آب 6/5 گرم    پتاسیوم 1020 میلی گرم    سلنیوم 45/0 میلی گرم
پروتئین 8/20    فسفر 500 میلی گرم    نیکل 08/0 میلی گرم
چربی6/51 گرم    منیزیم 158 میلی گرم     ویتامین c 7 میلی گرم
کربوهیدراتها4/16    کلسیوم 158 میلی گرم    ویتامین E 2/5 میلی گرم
فیبر 2.1 گرم    آهن 3/7 میلی گرم    ویتامین B1 0.69 میلی گرم
ویتامین B2 0.2 گرم    کراتین 0.15 میلی گرم    فولیک اسید 0.05 میلی گرم

لازم به ذکر است که 100 گرم مغز پسته دارای 626

 
کلمات کلیدی:
تماس با ما